Το ιατρείο μας, αναγνωρίζοντας την σημασία του προληπτικού ελέγχου συμμετέχει ενεργά στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Πρόληψη του Καρκίνου του Τραχήλου της Μήτρας ‹‹Σπύρος Δοξιάδης››.

Στόχος του προγράμματος είναι η έγκαιρη αναγνώριση των προ-καρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων που οφείλονται στο ιό HPV, καθώς και η εντόπιση των υποτύπων του ιού πριν οδηγήσουν στις προαναφερθείσες αλλοιώσεις. Έτσι επιτυγχάνεται αποτελεσματικότερη πρόληψη.

Οι δικαιούχοι του προγράμματος μπορούν να επικοινωνήσουν με το ιατρείο μας προκειμένου να κλείσουν ραντεβού για την πραγματοποίηση δειγματοληψίας Τεστ Παπανικολάου (ηλικιακή ομάδα 21-29 ετών), HPV DNA (ηλικιακή ομάδα 30-65 ετών) καθώς και κλινικής γυναικολογικής εξέτασης (για όλες τις δικαιούχους ηλικίας 21-65 ετών).

Επί παθολογικών ευρημάτων που χρήζουν κολποσκόπησης, αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί στο ιατρείο μας.

Το ιατρείο μας συνεργάζεται με υψηλής αξιοπιστίας εργαστήρια ενώ η δειγματοληψία πραγματοποιείται από τον κο. Ρούντη Αργύριο, Μαιευτήρα-Χειρουργό Γυναικολόγο ΜD,MSc, πιστοποιημένο στην διαγνωστική κολποσκόπηση από την Ελληνική Εταιρία Κολποσκόπησης και Παθολογίας Τραχήλου Μήτρας.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Η ενδομητρίωση είναι μία κατάσταση χρόνιας φλεγμονής κατά την οποία ιστός παρόμοιος με αυτόν του ενδομητρίου εντοπίζεται σε ανατομικές περιοχές εκτός της ενδομήτριας κοιλότητας, συνηθέστερα στις ωοθήκες και στις σάλπιγγες. Σπανιότερα, ο έκτοπος ενδομήτριος ιστός μπορεί να εντοπίζεται στην ουροδόχο κύστη, στο έντερο, στον κόλπο ή το ορθό.

Πρόκειται για μία αρκετά συχνή κατάσταση η οποία επηρεάζει περίπου 1 στις 10 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, με μέση ηλικία διάγνωσης τα 25 με 30 έτη. Μελέτες έχουν δείξει ότι γυναίκες με μικρό Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και υπογονιμότητα, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να πάσχουν από ενδομητρίωση.

Η συμπτωματολογία της ενδομητρίωσης ποικίλλει. Μερικές γυναίκες είναι ασυμπτωματικές, ενώ οι περισσότερες εμφανίζουν ένα ή περισσότερα εκ των παρακάτω συμπτωμάτων:

– Χρόνιος πυελικός πόνος (70%) ο οποίος μπορεί να έχει τις εξής μορφές:

• Δυσμηνόρροια: πόνος κατά την χρονική διάρκεια της εμμήνου ρύσεως

• Δυσπαρεύνεια: πόνος κατά την σεξουάλική επαφή

• Δυσχεσία: πόνος στις κενώσεις, ο οποίος μπορεί να συνοδεύεται από αιματοχεσία (απώλεια αίματος με τις κενώσεις). Το σύμπτωμα αυτό είναι ενδεικτικό προσβολής του εντέρου από την νόσο.

• Πόνος κατά την διούρηση σε συνδυασμό με δυσουρικά ενοχλήματα.

Σημαντικό: Η ένταση του πόνου δεν σχετίζεται με την έκταση της νόσου, που σημαίνει ότι μία γυναίκα με πολύ πόνο δεν έχει απαραίτητα και μεγάλη έκταση νόσου, και το αντίστροφο.

-Υπογονιμότητα

-Άλλα συμπτώματα ανάλογα με το σημείο εμφύτευσης του έκτοπου ενδομητρικού ιστού όπως:

• Άλγος κοιλιακού τοιχώματος: οφείλεται σε παρουσία ενδομητρίωσης στο κοιλιακό τοίχωμα

• Αιμόπτυση (παρουσία αίματος με το βήχα): σε εξαιρετικά σπάνια περιπτώσεις όπου υπάρχει ενδομητρίωση στον πνεύμονα.

Η ακριβής αιτιολογία της ενδομητρίωσης είναι άγνωστη. Παρόλα αυτά έχουν προταθεί πολλές θεωρίες σχετικά με την παθογένειας της όπως:

• Παλίνδρομη έμμηνος ρύση: συμβαίνει όταν το ενδομήτριο δεν απομακρύνεται πλήρως με την περίοδο αλλά ένα μέρος του παλινδρομεί μέσω των σαλπίγγων στην πύελο και προσκολλάται σε διάφορα όργανα.

• Γενετική προδιάθεση: Οι γυναίκες που έχουν συγγενή πρώτου βαθμού με ενδομητρίωση έχουν 7 φορές μεγαλύτερο ρίσκο να αναπτύξουν ενδομητρίωση.

• Διασπορά μέσω λεμφαγγείων: Αυτή η θεωρία μπορεί να εξηγήσει πως η ενδομητρίωση μπορεί να εντοπιστεί σε απομακρυσμένα όργανα όπως ο πνεύμονας.

• Μεταπλασία: Αναφέρεται στην διαδικασία μέσω της οποίας ένας τύπος κυττάρου αλλάζει σε έναν άλλον και προσαρμόζεται στο περιβάλλον.

• Δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού

• Ορμονικοί παράγοντες

• Περιβαλλοντικές τοξίνες

Η τελική διάγνωση της ενδομητρίωσης είναι ιστολογική, δηλαδή απαιτείται βιοψία από τις ενδομητριωσικές βλάβες οι οποίες είναι ορατές στα πλαίσια διαγνωστικής λαπαροσκόπησης.

Η κλινική υποψία τίθεται από το ιστορικό της γυναίκας (υπογονιμότητα, χαμηλό ΔΜΣ), τα συμπτώματα (δυσμηνόρροια, χρόνιος πυελικός πόνος) καθώς και την κλινική εξέταση (πόνος κατά την ψηλάφηση της μήτρας και του τραχήλου, μήτρα αυξημένων διαστάσεων καθηλωμένη σε οπίσθια κλίση κάμψη, παρουσία ψηλαφητών οζιδίων στους ιερομητρικούς συνδέσμους της μήτρας).

Ο διακολπικός υπέρηχος χρησιμεύει στην αναγνώριση των ωοθηκικών ενδομητριωμάτων, ενώ η μαγνητική τομογραφία (MRI) μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση της ενδομητρίωσης που σχετίζεται με το έντερο ή το ουροποιητικό σύστημα, καθώς και στον αποκλεισμό άλλων αιτιών χρόνιου πυελικού πόνου.

Η θεραπεία της ενδομητρίωσης θα πρέπει να είναι εξατομικευμένη για την κάθε γυναίκα και να στοχεύει στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και στην βελτίωση της γονιμότητας της. Οι ασυμπτωματικές γυναίκες χωρίς επηρεασμένη γονιμότητα χρήζουν απλής παρακολούθησης. Για τις υπόλοιπες, οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Παυσίπονα: Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας για την συμπτωματική αντιμετώπιση του πόνου που σχετίζεται με την ενδομητρίωση.

• Ορμονική θεραπεία: Περιλαμβάνει τα αντισυλληπτικά δισκία, το σπείραμα Mirena, τα προγεσταγόνα και τους αγωνιστές GnRH. Στοχεύει στην συρρίκνωση των εστιών της ενδομητρίωσης μέσω της αναστολής της ωορηξίας και της ατροφίας που προκαλούν στο ενδομητρικό ιστό.

• Χειρουργείο: Στοχεύει στην αφαίρεση και καταστροφή όλων των εστιών της ενδομητρίωσης και οδηγεί σε βελτίωση τόσο των συμπτωμάτων όσο και της γονιμότητας της γυναίκας. Το είδος του χειρουργείου εξαρτάται από την έκταση και την θέση της νόσου καθώς και από την επιθυμία της γυναίκας για μελλοντική γονιμότητα. Η επέμβαση μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά ή ανοιχτά με λαπαροτομία.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Ως σακχαρώδης διαβήτης κύησης ορίζεται ο τύπος διαβήτη που εμφανίζεται για πρώτη φορά κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται όταν ο οργανισμός της εγκύου αδυνατεί να παράγει ικανοποιητική ποσότητα ινσουλίνης προκειμένου να αντισταθμίσει την μειωμένη ευαισθησία (αντίσταση) που εμφανίζουν οι μητρικοί ιστοί στην ινσουλίνη κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη υπεργλυκαιμίας στην έγκυο.

Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη κύησης αποτελούν:

• H παχυσαρκία

• Το οικογενειακό ιστορικό σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2

• Το ιστορικό διαβήτη κύησης σε προηγούμενη εγκυμοσύνη

• Η γέννηση μακροσωμικού εμβρύου (>4000 gr) σε προηγούμενη εγκυμοσύνη

• Το ατομικό ιστορικό υπέρτασης, υπερχοληστερολαιμίας και πολυκυστικών ωοθηκών.

Ο πληθυσμιακός έλεγχος (screening) για τον σακχαρώδη διαβήτη κύησης γίνεται μεταξύ της 24ης και 28ης εβδομάδας της κύησης με την δοκιμασία ανοχής στην γλυκόζη (καμπύλη σακχάρου).

Η καμπύλη σακχάρου πραγματοποιείται με την ασθενή νηστική από το προηγούμενο βράδυ. Το πρωί της εξέτασης η έγκυος υποβάλλεται σε τρείς αιμοληψίες:

• Αρχικά λαμβάνεται δείγμα αίματος για τη μέτρηση της γλυκόζης νηστείας

• Η αιμοληψία επαναλαμβάνεται 1 και 2 ώρες μετά την κατανάλωση διαλύματος γλυκόζης 75 gr

Φυσιολογικές τιμές για την καμπύλη σακχάρου θεωρούνται οι εξής:

• Σάκχαρο νηστείας <92 mg/dL

• Σάκχαρο 1^ης ώρας <180 mg/dL

• Σάκχαρο 2^ης ώρας <153 mg/dL

Εάν έστω και μία από τις άνωθεν τιμές είναι παθολογική, δηλαδή πάνω από τα προαναφερθέντα όρια, τότε μπαίνει η διάγνωση του σακχαρώδη διαβήτη κύησης.

Οι περισσότερες γυναίκες που εμφανίζουν σακχαρώδη διαβήτη κύησης έχουν ομαλά εξελισσόμενες εγκυμοσύνες με υγιή μωρά εφόσον επιτευχθεί ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα τους.

Εάν όμως τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα παραμείνουν υψηλά, υπάρχει ο κίνδυνος ανάπτυξης επιπλοκών οι οποίες αφορούν τόσο την μητέρα όσο και το έμβρυο και περιλαμβάνουν τις εξής:

• Για το έμβρυο:

• Μακροσωμία η οποία μπορεί να οδηγήσει σε καισαρική τομή
• Δυστοκία ώμων κατά τον τοκετό
• Νεογνική υπογλυκαιμία
• Νεογνικός ίκτερος
• Εμβρυϊκός θάνατος

• Για τη μητέρα:

• Προεκλαμψία
• Αυξημένη πιθανότητα για καισαρική τομή
• Αυξημένος κίνδυνος για ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μετά τον τοκετό

Οι γυναίκες που διαγιγνώσκονται με σακχαρώδη διαβήτη κυήσεως χρήζουν στενότερης παρακολούθησης από μαιευτήρα-γυναικολόγο σε συνεργασία με ενδοκρινολόγο ειδικό στο διαβήτη κύησης.

Η αρχική αντιμετώπιση περιλαμβάνει οδηγίες σχετικά με την μέτρηση και την παρακολούθηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα και προσπάθεια ελέγχου του διαβήτη με σωματική άσκηση και ειδική δίαιτα.

Εάν δεν επιτευχθεί έλεγχος του διαβήτη παρά την άσκηση και την δίαιτα, το επόμενο βήμα είναι η φαρμακευτική αντιμετώπιση με ενέσεις ινσουλίνης βάσει οδηγιών ενδοκρινολόγου.

Η παρακολούθηση του εμβρύου θα πρέπει να είναι συχνότερη με υπερηχογραφήματα ανάπτυξης για έλεγχο του ρυθμού αύξησης του εμβρύου και της ποσότητας του αμνιακού υγρού, συνήθως από τις 28 εβδομάδες, εφόσον έχει επιτευχθεί επαρκής έλεγχος των επιπέδων σακχάρου στο άιμα.

Το είδος και ο χρόνος του τοκετού εξατομικεύεται και εξαρτάται από το εάν τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα είναι ρυθμισμένα ή όχι, από το εάν η έγκυος βρίσκεται υπό δίαιτα ή υπό ινσουλίνη, καθώς και από το υπερηχογραφικά υπολογιζόμενο βάρος του εμβρύου.

Ο σακχαρώδης διαβήτης της κύησης στην πλειονότητα των περιπτώσεων εξαφανίζεται μετά τον τοκετό και γίνεται διακοπή της ινσουλίνης σε όσες γυναίκες βρίσκονται σε φαρμακευτική αγωγή.

Συστήνεται διεξαγωγή δοκιμασίας ανοχής στην γλυκόζη (καμπύλη σακχάρου 75 gr) 4 έως 12 εβδομάδες μετά τον τοκετό σε όλες τις γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη κύησης και επανέλεγχος κάθε 1-3 έτη , λόγω του αυξημένου κινδύνου που έχουν οι γυναίκες αυτές για ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Τα ινομυώματα είναι κατεξοχήν καλοήθεις όγκοι που προέρχονται από το λείο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας, αλλά σε ένα πολύ μικρό ποσοστό (<0,5%) μπορούν να υποστούν κακοήθη εξαλλαγή σε σάρκωμα.

Η επίπτωση τους σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας κυμαίνεται από 30-70% και αυξάνεται με την ηλικία. Είναι στην πλειονότητα τους ασυμπτωματικά, ενώ σε ένα ποσοστό 25% προκαλούν συμπτώματα, τα οποία περιλαμβάνουν:

• αίσθημα πίεσης στην πύελο

• διαταραχές ούρησης

• δυσκοιλιότητα

• πόνο στην σεξουαλική επαφή

• βαριές αιμορραγίες από τον κόλπο γνωστές ως μηνορραγίες

• υπογονιμότητα

Ανάλογα με την θέση τους στην μήτρα ταξινομούνται σε:

Yποβλεννογόνια ινομυώματα: προβάλλουν μερικώς ή πλήρως στην κοιλότητα της μήτρας και σχετίζονται συνήθως με παθολογικές αιμορραγίες από την μήτρα και πιθανώς με υπογονιμότητα.

Ενδοτοιχωματικά ινομυώματα: είναι ο πιο συχνός τύπος ινομυωμάτων. Τα ινομυώματα αυτά αναπτύσσονται αποκλειστικά στο εσωτερικό του μυϊκού τοιχώματος της μήτρας (μυομήτριο) και μπορεί να προκαλέσουν σημαντική αύξηση του μεγέθους της μήτρας και αίσθημα βάρους στην πύελο.

Υπορογόνια ινομυώματα: Πρόκειται για ινομυώματα τα οποία προβάλλουν προς το εξωτερικό της μήτρας και μπορούν να προκαλέσουν πίεση σε γειτονικά όργανα όπως η ουροδόχος κύστη ή το έντερο, οδηγώντας σε διαταραχές της ούρησης ή των κενώσεων αντίστοιχα.

Για την διάγνωση των ινομυωμάτων χρησιμοποιούνται διάφορες διαγνωστικές εξετάσεις οι οποίες περιλαμβάνουν:

• το διακολπικό υπερηχογράφημα
• την μαγνητική τομογραφία
• την υστεροσκόπηση
• την υστεροσαλπιγγογραφία

Η θεραπευτική προσέγγιση των ινομυωμάτων εξαρτάται από την θέση, τον αριθμό, το μέγεθος, την σοβαρότητα των συμπτωμάτων, την ηλικία της γυναίκας και την επιθυμία για μελλοντική γονιμότητα. Μικρά ινομυώματα τα οποία δεν αυξάνουν σε μέγεθος, είναι ασυμπτωματικά και δεν επηρεάζουν την γονιμότητα της γυναίκας συνήθως δεν χρειάζονται κάποια θεραπεία, αλλά μόνο υπερηχογραφική παρακολούθηση. Στις περιπτώσεις εκείνες όπου είναι απαραίτητη η χειρουργική αντιμετώπιση των ινομυωμάτων, οι επιλογές της ασθενούς περιλαμβάνουν:

• Iνομυωματεκτομή: Συνήθως συστήνεται σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που επιθυμούν τεκνοποίηση. Τις περισσότερες φορές μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά.

• Υστερεκτομή: Aφορά την αφαίρεση της μήτρας μαζί με τα ινομυώματα και προτείνεται σε γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την τεκνοποίηση η δεν επιθυμούν να τεκνοποιήσουν στο μέλλον. Ανάλογα με τον αριθμό και το μέγεθος των ινομυωμάτων αλλά και τις προηγούμενες χειρουργικές επεμβάσεις της γυναίκας, η επέμβαση μπορεί να γίνει ανοιχτά, λαπαροσκοπικά ή κολπικά.

• Υστεροσκοπική αφαίρεση: Aποτελεί την μέθοδο εκλογής για την αφαίρεση των υποβλεννογόνιων ινομυωμάτων.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Η προεκλαμψία είναι μια υπερτασική διαταραχή που σχετίζεται με την κύηση και χαρακτηρίζεται από την παρουσία υπέρτασης σε συνδυασμό με πρωτεϊνουρία, συνήθως μετά την 20ή εβδομάδα της κύησης.

Η αιτιολογία της δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά φαίνεται ότι σχετίζεται με παθολογική πλακουντοποίηση και βλάβες στο ενδοθήλιο των αγγείων.

Υψηλότερο κίνδυνο για εμφάνιση προεκλαμψίας έχουν οι εγκυμονούσες:

• Με πολύδυμη κύηση

• Που είναι παχύσαρκες

• Με ιστορικό προεκλαμψίας σε προηγούμενη κύηση ή σε συγγενή πρώτου βαθμού

• Ηλικίας > 40 ετών

• Που πάσχουν από χρόνια υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο ή χρόνια νεφροπάθεια

Οι γυναίκες αυτές αξιολογούνται βάσει της συνολικής πιθανότητας που προκύπτει από:

• το ιστορικό τους

• τους βιοχημικούς δείκτες

• τον υπερηχογραφικό έλεγχο πρώτου τριμήνου (αυχενική διαφάνεια),

και μπορούν να ξεκινήσουν να λαμβάνουν ασπιρίνη σε καθημερινή βάση από τις 12 εβδομάδες και μετά, προς πρόληψη ανάπτυξης προεκλαμψίας σε μεταγενέστερα στάδια της εγκυμοσύνης.

Η διάγνωση της προϋποθέτει την εύρεση αυξημένης αρτηριακής πίεσης (συστολική πίεση ≥ 140mmHg και/ή διαστολική πίεση ≥ 90mmHg) σε τουλάχιστον 2 διαφορετικές μετρήσεις σε χρονικό διάστημα μικρότερο των 4 ωρών, σε συνδυασμό με λεύκωμα ούρων 24ώρου μεγαλύτερο από 300mg, σε γυναίκες χωρίς προϋπάρχουσα αρτηριακή υπέρταση.

Oι γυναίκες που εμφανίζουν προεκλαμψία είναι συνήθως ασυμπτωματικές. Η διάγνωση τις περισσότερες φορές είναι αποτέλεσμα ανεύρεσης αυξημένης αρτηριακής πίεσης σε μέτρηση που γίνεται σε προγραμματισμένη επίσκεψη στο ιατρείο, και η οποία συνοδεύεται από ευρήματα λευκωματουρίας στην γενική ούρων.

Παρόλα αυτά 1 στις 200 γυναίκες θα εμφανίσει σοβαρή προεκλαμψία είτε κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης, είτε μετά τον τοκετό.

Τα συμπτώματα της σοβαρής προεκλαμψίας περιλαμβάνουν:

• Έντονος πονοκέφαλος που εμμένει παρά την χρήση των συνήθων αναλγητικών

• Διαταραχές της όρασης (θάμβος όρασης, λάμψεις)

• Έντονη επιγαστραλγία ή καύσος που δεν υποχωρεί με την χρήση αντιόξινων

• Εμμένων πόνος στο δεξιό υποχόνδριο, δηλαδή κάτω από τα πλευρά

• Αίσθημα δύσπνοιας που συνήθως είναι αποτέλεσμα πνευμονικού οιδήματος

Η σοβαρή προεκλαμψία σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές της πήξης του αίματος, αιμόλυση και δυσλειτουργία του ήπατος, μία ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση γνωστή ως σύνδρομο HELLP. Επιπλέον, το 1% των γυναικών με προεκλαμψία μπορεί να αναπτύξει σπασμούς πριν ή μετά τον τοκετό, μια επείγουσα κατάσταση η οποία ονομάζεται εκλαμψία.

Οι γυναίκες με προεκλαμψία χρήζουν στενής παρακολούθησης με μέτρηση της αρτηριακής πίεσης ανά τακτά χρονικά διαστήματα, εργαστηριακό έλεγχο, καρδιολογική εκτίμηση προς έναρξη αντιϋπερτασικής αγωγής για ρύθμιση της υπέρτασης, ενώ παράλληλα θα πρέπει να ελέγχεται η ποσότητα του λευκώματος στα ούρα αλλά και η υγεία του εμβρύου με υπερηχογραφικό έλεγχο και καρδιοτοκογράφημα. Ο τοκετός συνήθως προγραμματίζεται στις 37 εβδομάδες ή νωρίτερα εάν βρίσκεται σε κίνδυνο η υγεία του εμβρύου ή της μητέρας.

Αντιθέτως, οι γυναίκες με σοβαρή προεκλαμψία χρειάζονται πιο επιθετική αντιμετώπιση, με νοσηλεία στο νοσοκομείο με στόχο την σταθεροποίηση της μητέρας. Η αντιμετώπιση της σοβαρής προεκλαμψίας περιλαμβάνει την χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής για ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης της μητέρας, την χορήγηση θειϊκού μαγνησίου για την πρόληψη των εκλαμπτικών σπασμών, τον εργαστηριακό έλεγχο της μητέρας και τον συνεχή καρδιοτοκογραφικό έλεγχο του εμβρύου με ή χωρίς βιοφυσικό προφίλ.

Η οριστική θεραπεία για την προεκλαμψία είναι ο τοκετός. Η απόφαση για την διεκπεραίωση του τοκετού είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από την ηλικία κύησης, την σοβαρότητα των συμπτωμάτων και απ’ το εάν διακυβεύεται η υγεία της μητέρας ή το καλώς έχειν του εμβρύου.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Ο προγεννητικός έλεγχος αφορά σε ένα σύνολο εργαστηριακών και απεικονιστικών εξετάσεων που διενεργούνται κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και αποσκοπούν στην διασφάλιση της γέννησης ενός υγιούς νεογνού, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο για την μητέρα.

Ο προγεννητικός έλεγχος ξεκινάει αμέσως μετά την διάγνωση της εγκυμοσύνης, ιδανικά πριν τις 10 εβδομάδες κύησης, και συνεχίζεται καθ’ όλη την διάρκεια της, με την μορφή μαιευτικών επισκέψεων σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, τα οποία καθορίζονται από το είδος των εξετάσεων που πρέπει να διενεργηθούν.

Η διάγνωση μίας κύησης συνήθως ξεκινάει από ένα θετικό τέστ κύησης στα ούρα ή με μία μέτρηση β-χοριακής γοναδοτροπίνης (β-hCG) στο αίμα, συνήθως >25mIU/mL.

Τιμές >1500mIU/Ml συνήθως επιτρέπουν την επιβεβαίωση της κύησης και υπερηχογραφικά. Εναλλακτικά μπορεί να ζητηθούν διαδοχικές μετρήσεις β-hCG στο αίμα, συνήθως 48 ώρες μετά την αρχική μέτρηση.

Διπλασιασμός της β-hCG κάθε 48-72 ώρες είναι καλό σημάδι μίας ομαλά εξελισσόμενης κύησης.

Ο προγεννητικός έλεγχος κατά την πρώτη επίσκεψη της εγκύου στον μαιευτήρα-γυναικολόγο περιλαμβάνει:

– Λήψη ιστορικού: Δίνεται έμφαση στο ατομικό, προηγούμενο μαιευτικό, χειρουργικό και κληρονομικό ιστορικό της εγκύου, καθώς και στην αναγνώριση όλων των παραγόντων που μπορούν να επηρεάσουν την ομαλή εξέλιξη της παρούσας εγκυμοσύνης. Επιπλέον, με βάση τη πρώτη μέρα της τελευταίας περιόδου, ο γυναικολόγος θα υπολογίσει κατά προσέγγιση την ηλικία της εγκυμοσύνης.

– Φυσική εξέταση: Περιλαμβάνει τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης και την καταγραφή του βάρους και του ύψους της εγκύου για τον προσδιορισμό του δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ:kg/m²)

– Yπερηχογραφική εξέταση: Γίνεται διακολπικά και μέσω αυτής ο γυναικολόγος μπορεί:

• Να διαγνώσει έγκαιρα μία πιθανή έκτοπη κύηση

• Να επιβεβαιώσει εάν πρόκειται για μονήρη ή πολύδυμη κύηση

• Να ανιχνεύσει την εμβρυϊκή καρδιακή λειτουργία μετά τις 6 εβδομάδες κύησης

• Να προσδιορίσει υπερηχογραφικά την ηλικία κύησης του εμβρύου

– Ενημέρωση: Περιλαμβάνει την ενημέρωση της εγκύου για το χρονικό διάστημα της κύησης σχετικά με:

Βλαπτικούς παράγοντες για το έμβρυο (αποφυγή αλκοόλ, διακοπή καπνίσματος, τροποποίηση φαρμακευτικής αγωγής, περιορισμός στην λήψη καφεΐνης)

• Τη διατροφή

• Την εργασία

• Τις σεξουαλικές επαφές

• Την άσκηση και τη σωματική δραστηριότητα

• Τους εμβολιασμούς

• Την φαρμακευτική αγωγή

• Το πλάνο παρακολούθησης της εγκυμοσύνης

– Εργαστηριακό έλεγχο: Περιλαμβάνει την διενέργεια των κάτωθι εργαστηριακών εξετάσεων:

• Γενική αίματος: Δίνεται έμφαση στην αιμοσφαιρίνη και στον αιματοκρίτη

• Ομάδα αίματος/Rhesus: Σε Rhesus αρνητικές γυναίκες γίνεται έλεγχος στον σύντροφο

• Έμμεσος coombs

• Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης και δοκιμασία δρεπανώσεως: Aπαραίτητες για την ανίχνευση αιμοσφαιροπαθειών.

• Γενική και καλλιέργεια ούρων: έλεγχος για πιθανή ουρολοίμωξη, εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας

• Ορολογικός έλεγχος για ηπατίτιδα Β, C, HIV, αντισώματα για ερυθρά, σύφιλη, τοξόπλασμα, κυτταρομεγαλοϊό.

• Τεστ Παπανικολάου ή co–testing (ανάλογα με την ηλικία της εγκύου) εφόσον δεν υπάρχει πρόσφατος έλεγχος

• ΤSH: Για τον έλεγχο του θυρεοειδούς αδένα

• Έλεγχος κυστικής ίνωσης

• Γλυκόζη νηστείας: έλεγχος για προϋπάρχοντα διαβήτη

Προαιρετικά:

• Σίδηρος και φερριτίνη ορού: Έλεγχος για σιδηροπενική αναιμία, αξιολόγηση αποθεμάτων σιδήρου, έναρξη φαρμακευτικών σκευασμάτων σιδήρου ανάλογα με τα αποτελέσματα.

• Καρδιολογική εκτίμηση: βάσει του ιστορικού.

Παρακάτω παρατίθεται ένα ενδεικτικό πλάνο παρακολούθησης της εγκυμοσύνης, που αφορά όμως σε μία ανεπίπλεκτη, ομαλά εξελισσόμενη κύηση. Σε περιπτώσεις παθολογίας της κύησης, οι επισκέψεις στο ιατρείο είναι πιο συχνές και η παρακολούθηση στενότερη.

– 11-13⁺⁶ εβδομάδες: Υπερηχογραφικός έλεγχος 1^ου τριμήνου (αυχενική διαφάνεια) σε συνδυασμό με τον προσδιορισμό στο αίμα της εγκύου της PAPP–A και της ελεύθερης β-χοριακής γοναδοτροπίνης (β-hCG), για υπολογισμό του κινδύνου για το σύνδρομο Down, καθώς και για τις τρισωμίες 18 και 13. Επί ενδείξεων, μπορεί να γίνει συμπληρωματικός έλεγχος με ΝΙPT (μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος) ή λήψη τροφοβλάστης.

– 16-17⁺⁶ εβδομάδες: Μέτρηση σωματικού βάρους, αρτηριακής πίεσης, υπερηχογράφημα ανάπτυξης εμβρύου, έλεγχος για πρωτεϊνουρία. Επί ενδείξεων, διενέργεια αμνιοπαρακέντησης.

– 20-23⁺⁶ εβδομάδες: Υπερηχογράφημα Β΄ επιπέδου για τον λεπτομερή έλεγχο της ανατομίας του εμβρύου, μέτρηση μήκους τραχήλου για πρόβλεψη πρόωρου τοκετού, εξέταση Doppler μητριαίων αρτηριών για πρόβλεψη προεκλαμψίας και υπολειπόμενης αύξησης του εμβρύου. Μέτρηση αρτηριακής πίεσης, σωματικού βάρους και έλεγχος για πρωτεϊνουρία.

– 26-28 εβδομάδες: Mέτρηση αρτηριακής πίεσης, σωματικού βάρους, γενική αίματος και έλεγχος για πρωτεϊνουρία. Καμπύλη ανοχής γλυκόζης μεταξύ 24^ης και 28^ης εβδομάδας. Χορήγηση αντι-D γ-σφαιρίνης σε Rhesus αρνητικές γυναίκες.

– 32-34 εβδομάδες: Υπερηχογράφημα ανάπτυξης εμβρύου και Doppler υπερηχογραφία. Mέτρηση αρτηριακής πίεσης, σωματικού βάρους και έλεγχος για πρωτεϊνουρία.

– 36-37⁺⁶ εβδομάδες: Καλλιέργεια κολπικού υγρού για β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο (GBS). Διενέργεια καρδιοτοκογραφήματος, βιοφυσικό προφίλ εμβρύου, αξιολόγηση τραχήλου μέσω γυναικολογικής εξέτασης. Mέτρηση αρτηριακής πίεσης, σωματικού βάρους και έλεγχος για πρωτεϊνουρία.

– 39-40 εβδομάδες: Διενέργεια καρδιοτοκογραφήματος, βιοφυσικό προφίλ εμβρύου, έλεγχος ωρίμανσης τραχήλου. Mέτρηση αρτηριακής πίεσης, σωματικού βάρους και έλεγχος για πρωτεϊνουρία.

– Μετά τις 40 εβδομάδες: Διενέργεια καρδιοτοκογράφηματος και υπερηχογραφική εκτίμηση του αμνιακού υγρού 2 φορές την εβδομάδα. Σύσταση για πρόκληση τοκετού μετά την 41^η εβδομάδα κύησης.

Γράφει ο ιατρός κ. Αργύριος Ρούντης,

Μαιευτήρας-Χειρουργός Γυναικολόγος, MD, MSc

Η λοίμωξη από τον ιό HPV, γνωστό και ως ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων, αποτελεί το πιο συχνό σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, ενώ μελέτες έχουν δείξει ότι περίπου το 80% των σεξουαλικά ενεργών ατόμων θα μολυνθούν από τον ιό κάποια στιγμή στην ζωή τους.

Συνολικά υπάρχουν πάνω από 100 υπότυποι του HPV, εκ των οποίων περίπου 40 είναι υπεύθυνοι για την μόλυνση της γεννητικής περιοχής ανδρών και γυναικών.

Η προσβολή του γεννητικού συστήματος αφορά το δέρμα του αιδοίου, του πέους του περινέου και του πρωκτού εξωτερικά, ενώ εσωτερικά ο ιός μπορεί να προκαλέσει βλάβες στον βλενογόννο του κόλπου, του τραχήλου και του ορθού.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής (κολπική-πρωκτική-στοματική) αλλά και από την άμεση επαφή δέρμα με δέρμα.

Η διείσδυση κατά την σεξουαλική επαφή δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την μετάδοση του ιού, ενώ η σεξουαλική επαφή με ένα και μόνο άτομο που φέρει τον ιό, μπορεί να είναι ικανή για την μετάδοση της λοίμωξης.

Είναι πιθανό ένα άτομο να μολυνθεί με περισσότερους από έναν υπότυπους του HPV κατά την διάρκεια της ζωής του. Στο 90% των περιπτώσεων το ανοσοποιητικό σύστημα αντιμετωπίζει με επιτυχία τον ιό και ο οργανισμός ‹‹καθαρίζεται›› από τον ιό εντός 1-2 έτη από την μόλυνση.

Σημαντικό ρόλο στην αυτοΐαση του ιού από τον οργανισμό έχει η διακοπή του καπνίσματος, καθώς το κάπνισμα καταστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα επιτρέπωντας στον ιό να παραμείνει ενεργός για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Ο ιός μπορεί να παραμείνει ανενεργός για μεγάλες χρονικές περιόδους και είναι δύσκολο να εξακριβώσουμε πότε ή από ποιόν μεταδόθηκε η λοίμωξη.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που φέρουν τον ιό είναι ασυμπτωματικοί φορείς και μπορεί να τον μεταδίδουν χωρίς οι ίδιοι να το γνωρίζουν. Σε άλλους ανθρώπους ορισμένοι υπότυποι του ιού μπορεί να προκαλέσουν:

• Οξυτενή κονδυλώματα

• Κυτταρολογικές αλλοιώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε καρκίνο

Οι τύποι καρκίνου που σχετίζονται με τον ιό HPV είναι οι εξής:

• Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας

• Καρκίνος του κόλπου

• Καρκίνος του αιδοίου

• Καρκίνος του πέους

• Καρκίνος του πρωκτού

• Καρκίνος του στοματοφάρυγγα

Η ανίχνευση του HPV γίνεται σε δείγμα κυττάρων που λαμβάνεται κατά την διάρκεια λήψης τεστ ΠΑΠ υγρής φάσης με ειδικό βουρτσάκι. Εν συνεχεία, το δείγμα αποστέλλεται σε ένα κυτταρολογικό εργαστήριο όπου γίνεται έλεγχος για την ύπαρξη υπότυπων HPV υψηλού κινδύνου. Εάν το δείγμα είναι θετικό ακολουθεί κολποσκόπηση και περαιτέρω αντιμετώπιση βάσει των ευρημάτων.

Η πρόληψη της λοίμωξης από τον ιό HPV ( και συνεπώς του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας) περιλαμβάνει:

Toν εμβολιασμό: τo εμβόλιο αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόληψης για την λοίμωξη από υπότυπους ΗPV που είναι υπεύθυνοι τόσο για τα οξυτενή κονδυλώματα όσο και για τις προκαρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας.

Την χρήση προφυλακτικού: το προφυλακτικό επειδή δεν καλύπτει εντελώς το δέρμα γύρω από τα γεννητικά όργανα, προστατεύει μερικώς από τον HPV.

Τον προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο o οποίος περιλαμβάνει το τεστ Παπανικολάου και/ή το HPV–DNA test.

Θεραπεία χρειάζεται μόνο εάν ο ιός προκαλεί ορατές βλάβες (όπως τα οξυτενή κονδυλώματα) ή ιστολογικά επιβεβαιωμένες υψηλόβαθμες προκαρκινικές ή καρκινικές αλλοιώσεις.